Bestuur door de burger
Voor Amsterdam Anders/De Groenen moet het bestuur van de stad en dat van de stadsdelen het resultaat zijn van een democratisch proces waaraan alle burgers deel kunnen nemen. Democratie draait om zeggenschap over ieders eigen leefomgeving. Daarom is het belangrijk dat de gemeenteraad en deelraden een goede afspiegeling zijn van de gehele bevolking van Amsterdam. Momenteel is de participatie aan de democratie onder vrouwen, jongeren en nieuwe Nederlanders nog veel te laag. Amsterdam moet zich inzetten om deze groepen te emanciperen, en zo greep te laten krijgen op de manier waarop de stad beleid maakt. Voor jongeren betekent dit om te beginnen de invoering van stemrecht vanaf 16 jaar, en voor alle burgers het aanbieden van burgerschapscursussen waarin les wordt gegeven in deelname aan het democratisch proces. Tot het moment dat jongeren stemrecht hebben gekregen pleit Amsterdam Anders/De Groenen voor het invoeren van een Jeugdraad gekozen uit en door jongeren tot 18 jaar waarin jongeren een substantieel eigen budget krijgen voor beleid.
Democratie is niet zomaar de stem van de meerderheid, maar betekent ook respect voor minderheidsstandpunten. En democratie houdt niet op bij het kiezen van volksvertegenwoordigers.
Te vaak wordt de stad Amsterdam geregeerd door een kleine kliek regenten, die elkaar weten te vinden en van tevoren besluiten voorkoken. De burgers van Amsterdam moeten zich bevrijden van dit juk, en zelf gaan bepalen waar het naar toe gaat met de stad Amsterdam. Amsterdam Anders/De Groenen is voor een door de gemeenteraad gekozen burgemeester. Hierdoor blijft de gemeenteraad aan het hoofd van de gemeente staan, en komen nooit twee direct gekozen organen tegenover elkaar te staan. Dit zelfde geldt voor de stadsdeelvoorzitter.
Waar dit nog niet het geval is dient het bestuur van maatschappelijke organisaties, zoals woningbouwcorporaties, wijkcentra en buurthuizen democratisch te worden gekozen.

Meer burgerinitiatieven
In de afgelopen periode is, mede door de inzet van Amsterdam Anders/De Groenen, in Amsterdam als geheel, maar ook in een aantal stadsdelen, het Amsterdams Initiatief ingevoerd. Het Amsterdams Initiatief geeft burgers het recht om voorstellen op de agenda van de gemeenteraad te zetten. Wordt zo´n voorstel niet overgenomen door een meerderheid van de gemeenteraad, dan kunnen via een referendum de burgers van Amsterdam worden gevraagd om hun mening. Een goede eerste aanzet voor meer burgerparticipatie, zou je zeggen. Nu moet het nog gebruikt worden. In het verleden heeft de gemeente zich niet van haar sterkste kant laten zien als het gaat om het toestaan van referenda en burgerinitiatieven. Telkens als referenda zijn gewonnen door de tegenstanders van de gemeente werd door de gemeente de drempel voor een volgend referendum verhoogd. Waar mogelijk zijn referenda met een beroep op spoedeisendheid of andere uitwegen simpelweg tegengehouden. Veel vertrouwen in de kracht van eigen argumenten voor een bepaalde beslissing blijkt daar niet uit. Geheel in die lijn is het eerste voorstel voor een burgerinitiatief, over de bebouwing van Middenmeer Noord, ook direct de kop ingedrukt met een beroep op spoedeisendheid. Democratie zou wat moeten mogen kosten, ook tijd!

Niet alleen de houding van de vertegenwoordigende politiek moet positiever worden ten opzichte van initiatieven, ook het ambtelijk apparaat moet dienstverlenend worden aan het helpen uitwerken, doorrekenen en structureren van burgerinitiatieven. Bovendien moet er voor initiatieven en referenda een onafhankelijke begeleidingscommissie benoemd worden. Ervaringen in Zwitserland en Duitsland geven aan dat het goed mogelijk is vrijwel alle onderwerpen vrij te geven voor volksinitiatieven.

Serieuze politiek houdt in dat de stem die uitgebracht wordt via een referendum serieus genomen moet worden. Via een opkomstdrempel deze stem ongeldig verklaren past niet in onze moderne democratie. Amsterdam Anders/De Groenen wil nu dat een referendum ingediend kan worden op initiatief van vijf procent van de betrokken stemgerechtigden en dat de drempel voor het referendum wordt afgeschaft.

Participerend budgetteren en buurtbudgetten
De besteding van gelden moet op een veel lager niveau dan nu aan de orde komen. Wijken en buurten moeten over een ruim eigen budget kunnen beschikken om de directe leefomgeving van de burgers te verbeteren.
Participerend budgetteren, waarbij de burgers samen met het gemeentebestuur de bestedingen van de stad verdelen, moet worden ingevoerd. Hier zijn verschillende scenario’s voor te bedenken. Experimenten zullen moeten uitwijzen wat de beste manier is om zoveel mogelijk mensen te betrekken. Op wijkniveau zal zeker voor de indeling van de openbare ruimte, het budget met de betrokkenen moeten worden opgesteld. Amsterdam Anders/De Groenen zal voorstellen blijven doen om de burger de baas te maken over de gemeentefinanciën.

Openbaar bestuur
De overheid is van ons allemaal, dus iedereen heeft het recht om alles te weten van het handelen van die overheid. Niet alleen over de besluiten zelf, maar ook over de manier waarop besluiten tot stand komen. Gemeenteraadsvergaderingen zijn openbaar, en zouden dat volgens Amsterdam Anders/De Groenen ook altijd moeten zijn. Nu de vergaderingen van het College van Burgemeester en Wethouders en de Dagelijks Besturen van de deelraden nog.

Om de burger in staat te stellen serieus bij te dragen aan het besturen van de stad is volledige openbaarheid van bestuur nodig. Alle ambtelijke stukken die op basis van de Wet openbaarheid van bestuur niet openbaar zijn moeten ook direct beschikbaar komen op de website van de gemeente. Amsterdam Anders/De Groenen stelt dan ook voor om alle gemeente- en deelraadsdocumenten én al die ambtelijke stukken van diensten die meespelen in de beleidsvoorbereiding, onmiddellijk na verschijning op een geordende wijze elektronisch beschikbaar te maken. Hiernaast moeten alle gemeenteraadskantoren en wijkcentra een papieren versie beschikbaar hebben. Via de website van stad en deelraden moeten ook alle geluids- en beeldopnamen van vergaderingen op eenvoudige wijze beschikbaar komen.

Openbare collegeonderhandelingen
Amsterdam Anders/De Groenen wil dat collegeonderhandelingen openbaar plaatsvinden.

Iedereen mag stemmen op de partij van zijn keuze, maar wat die partij uiteindelijk inbrengt is afhankelijk van de coalitiebesprekingen tussen partijen. Momenteel zijn die onderhandelingen geheim, al worden er wel ook debatten over collegeonderhandelingen gevoerd in de gemeenteraad. De uiteindelijke inbreng en afweging van belangen van de gekozen partijen wordt zo niet duidelijk. Daarmee wordt de basis voor coalitiebeleid onder burgers versmald. Democratie is niet voor bange mensen, en ook niet voor bange partijen. Als je compromissen sluit, moet je die durven uitleggen.

Meer interne democratie gemeenteraden
In de afgelopen periode hebben de gemeenteraad en de verschillende deelraden de inspraakmogelijkheden van de burger drastisch ingeperkt. Inspraak is een middel om burgers te betrekken in de discussies over het bestuur van de stad. Daarmee heeft het een belangrijke functie bij het overbruggen van de kloof tussen de burger en de politiek. Zogenaamd staat inspraak haaks op efficiënt besturen. Deze efficiëntie is echter schijn. Door inspraak wordt de mogelijke weerstand tegen plannen weggenomen en worden plannen beter. Daardoor worden juridische procedures beperkt en de uitkomst van mogelijke procedures zekerder. Het inperken van dit recht op inspraak is daarmee niet alleen ondemocratisch, maar op de langere termijn ook nog eens inefficiënt. Daarom pleit Amsterdam Anders/De Groenen voor het herstel van de inspraakmogelijkheden door iedereen over alle onderwerpen in de stad.