Stop de sloop en verkoop!
Amsterdam Anders/De Groenen is tegenstander van het verdwijnen van in totaal 30.000 sociale huurwoningen door sloop, samenvoeging en verkoop. De schaarste aan goedkope huurwoningen is sterk opgelopen. Er zijn nu al meer dan honderd gegadigden voor een woning. Er bestaat nu al een wachtlijst van elf jaar voor degenen, die in aanmerking komen voor een sociale woning. Een van de oorzaken is dat de doorstroming van bewoners van sociale huurwoningen met een gegroeid en dus nu te hoog inkomen, niet plaatsvindt. Van deze “scheefwoners” werd verwacht dat zij zouden verhuizen naar de ‘goedkope’ koopwoningen of middeldure huurwoningen. Die zijn nu door de overspannen markt voor hen veel te duur geworden. Een andere oorzaak is dat na sloop en in uitbreidingsgebieden slechts een krappe 30% van de nieuwbouw uit sociale huurwoningen zal bestaan. Per direct moet daarom gestopt worden met afbraak of verkoop van sociale woningen in de westelijke tuinsteden, Bijlmer, de Pijp en Noord. Amsterdam Anders/De Groenen is ook voor de onmiddellijke stopzetting van het huidige splitsings- en samenvoegingsbeleid omdat dit leidt tot een verdere inkrimping van de kernvoorraad sociale woningen.

Huur naar inkomen
Huur naar inkomen voor sociale woningen bestaat al lang voor mensen die huursubsidie ontvangen, dus voor mensen met een (te) laag inkomen voor de gevraagde huur. Huursubsidie wordt verminderd als het inkomen van de bewoner gegroeid is. Eenzelfde systeem zou toegepast kunnen worden bij een in verhouding te lage huur. De betaalbaarheid van de huur hangt immers af van het inkomen. Uiteraard wordt de bovengrens van de huurprijs van een woning wel mede bepaald door de kwaliteit en de omvang van de woning.
Er moet dus een premie betaald worden door mensen die met hoge inkomens in gesubsidieerde huizen met een lage huur wonen. En als het inkomen van een bewoner naar beneden gaat, wordt de huur verlaagd. Het geld dat de gemeente incasseert door deze “negatieve huursubsidie” kan worden ingezet om meer sociale woningen te bouwen. Als bewoners van sociale huurwoningen met een hoog inkomen, voor hun sociale woning een huur in overeenstemming met hun inkomen moeten betalen zullen zij eerder bereid zijn om door te stromen naar een andere woning. Hierdoor komen deze sociale woningen weer vrij voor de mensen met een laag inkomen.

Huurder, bescherm u zelf!
De regeringspartijen kiezen voor sterke verhoging van de huren en uitholling van de rechtspositie van de huurder. Een groot aantal woningen in Amsterdam dreigt over enkele jaren buiten de huurprijsbescherming te vallen. De positie van de huurder verzwakt verder, de gevolgen voor Amsterdam zijn enorm.
Amsterdam Anders/De Groenen wil de ondersteuning van huurders versterken. Een concrete mogelijkheid zien we in het op zetten van ‘wijksteunpunten wonen’. Deze moeten pro-actief informatie en deskundige ondersteuning bij alle woonvragen verzorgen. Huurteams, bewonersondersteuning bij renovaties, woonspreekuren en lokale huurderorganisaties kunnen in dit ene loket hun werkzaamheden in elkaar vlechten. Voorzien van voldoende menskracht kunnen zij de kwaliteit van de dienstverlening aanzienlijk verbeteren. Het Wijksteunpunt Wonen Oud Zuid heeft bewezen dat dit mogelijk is. Hierbij moet extra aandacht geboden worden aan de participatie van migranten. De combinatie van actieve ondersteuning en integrale aanpak van de problemen is van groot belang voor de huurders. Voor de politiek is het van belang dat zij tijdig signalen ontvangt over ontwikkelingen op de woningmarkt.

Alternatieven voor woningbouwcorporaties
In Amsterdam wordt al jaren bewezen dat de markt niet in staat is de juiste hoeveelheid en kwaliteit woningen te bouwen. De gemeente heeft met “de grote vereenvoudiging” ervoor gekozen de markt nog meer ruimte te geven bij het bouwen in Amsterdam. Amsterdam Anders/De Groenen is tegen deze ontwikkeling. De gemeente moet voorkomen dat we nu woningen bouwen die we over twintig jaar weer moeten afbreken. Duurzaamheid van wijk en woning is hier een kernbegrip.

De klassieke woningbouwvereniging waarbij de huurders in het beleid van de vereniging inspraak hadden is al jaren dood. Woningbouwcorporaties zijn niet of nauwelijks meer te onderscheiden van commerciële marktpartijen. De gemeente dient dan ook zelf het initiatief te nemen tot het oprichten van een woningbouwvereniging zodat op deze wijze goedkope huurwoningen ontwikkelt en veiliggesteld kunnen worden. Daarnaast dient de gemeente publiekmaatschappelijke samenwerking te bevorderen. Door het beschikbaar stellen van bouwgrond en creëren van een loket waar bewoners steun kunnen krijgen voor collectieve zelfbouwplannen en andere (experimentele) woonvormen.

Schip ahoy!
Woonboten zijn een verrijking voor de stad en geen verarming. Amsterdam Anders/De Groenen is dan ook voorstander van een groei van het aantal woonboten in de stad, alhoewel dat natuurlijk niet betekent dat overal woonboten moeten liggen. Maar er zijn nog vele kilometers kade waar zonder probleem woonboten kunnen liggen. Woonboten leveren een goede bijdrage aan het stadsbeeld, de sociale veiligheid en de volkshuisvesting. De gemeente moet in samenwerking met woonbootbewoners de rechten en plichten van woonbootbewoners vaststellen die in principe hetzelfde moeten zijn als die van landrotten.

Duurzaam bouwen
Bij de bouw van huizen en kantoorgebouwen worden onnodig veel milieubelastende materialen gebruikt. Dit betekent een onnodig gesleep van hout en andere grondstoffen en de kap van het tropische regenwoud. Ook in het energieverbruik van gebouwen valt winst te behalen tegen de klimaatverandering. Daarom moeten we duurzaam bouwen. Dit betekent aan de ene kant gebouwen bouwen die minder energie gebruiken en anderzijds bouwen met milieuvriendelijke bouwmaterialen. Gelukkig hoeven we hiervoor niet het wiel uit te vinden. Over de hele wereld is hier ervaring mee opgedaan waar we van kunnen leren. De gemeente moet het gebruik van deze technieken afdwingen.
Energiebedrijven moeten verplicht worden om diensten te leveren die het energiegebruik van huishoudens verlagen. De stad Hannover kan hierbij als voorbeeld dienen. De gemeente kan door leningen de benodigde investeringen voorfinancieren die zichzelf terugbetalen door een lagere gas- en elektriciteitsrekening. Hier hebben vooral de huurders van een sociale huurwoning baat bij, want deze zijn vaak slecht geïsoleerd. Om te voorkomen dat bij een stijgende olie- en gasprijs de lagere inkomensgroepen in de kou komen te zitten moet hier snel mee begonnen worden.
Tenslotte moeten we voorkomen dat onze woningen bijdragen aan de kap van het tropische regenwoud. Het keurmerk FSC moet voor te gebruiken hout verplicht worden gesteld.

Meer vrijplaatsen
Amsterdam is al meer dan dertig jaar het toneel voor grote en kleine woonwerkpanden, meestal gekraakt of na kraak gelegaliseerd. Dit zijn plaatsen waar de gemeente maar weinig vat op heeft, en dus veel mogelijk is. Deze vrijplaatsen zitten al jaren in de verdrukking door de grotere invloed van de markt op het gebruik van de ruimte. De stad moet ruimte geven aan vrije initiatieven, aan op het oog vreemde dingen en onrendabele plannen. Dat zorgt voor onverwachte impulsen, vernieuwing en veerkracht. Niet geld maar de inhoud telt.
Door het verdwijnen van legendarische panden aan de Oostelijke Handelskade en de kalenderpanden kwam het subculturele leven in de jaren 90 bijna tot stilstand. Hierop werd het gemeentelijk broedplaatsenbeleid bedacht, waar Amsterdam Anders/De Groenen een initiërende rol in heeft gespeeld. Dit beleid heeft helaas voornamelijk ruimte geboden aan individuele ateliers en weinig collectieve vrijplaatsen opgeleverd. De vele regels die verbonden zijn aan de gemeentelijke broedplaatsen schrikken ook de mensen af die juist als collectief en van onderaf iets willen opbouwen. Vrijplaatsen zijn niet alleen plekken voor individuele kunstenaars maar juist een mengelmoes voor allerlei sociale, maatschappelijke en culturele activiteiten, ambachtelijke bedrijven en woonruimte. Het is de mengvorm die leven brengt.
Om deze plekken te stimuleren moet de gemeente deze plekken een rol geven in de strategie voor de kleinschalige economie. Doormiddel van eigenbeheer en collectief eigendom moet de regelzucht doorbroken worden en kan de dynamiek weer vrijspel krijgen. De gemeente kan faciliteren door ruimte en financiering te bieden. Door inkomenshuur kunnen interne fondsen gecreëerd worden om vervolgens verder te groeien. De corporaties zouden daarbij vooral initiatieven van onderop moeten ondersteunen, in plaats van kant en klare oplossingen te bieden. Er moeten in de stad mogelijkheden zijn voor stadsnomaden, onrendabele experimenten en onconventionele woonvormen. Zonder plekken als pakhuis Afrika verliest de stad haar ziel en charme.

Jongerenhuisvesting
Amsterdam is een centrum van hoger onderwijs op alle gebieden. Al jaren heerst een zeer grote woningnood onder jongeren in Amsterdam. De Universiteiten zorgen niet eens voor woonruimten voor buitenlandse assistenten in opleiding (AIO’s) die hier promoveren. De wachttijden voor studenten lopen de spuigaten uit. Dit besef is inmiddels ook doorgedrongen tot de gemeente. Ideeën uit ons vorige verkiezingsprogramma als containerwoningen, maar ook andere tijdelijke oplossingen zoals huisvesting op cruiseschepen zijn inmiddels gerealiseerd of worden ontwikkeld. Lange termijn oplossingen worden daarentegen nauwelijks georganiseerd. Hiervoor heeft Amsterdam Anders/De Groenen een plan ingediend met een reeks van oplossingen voor het tekort aan studentenhuisvesting. Heel simpel bijvoorbeeld: bouw meer woningen voor studenten en startende jongeren.
Amsterdam Anders/De Groenen is tegen de invoering van campuscontracten, waarbij studenten na het afstuderen op korte termijn de woning uitmoeten. In plaats van deze contracten wil Amsterdam Anders/De Groenen de lengte van het huurcontract van een studentenkamer koppelen aan de minimale wachttijd voor een sociale huurwoning. Een ander alternatief is het vragen van inkomensafhankelijke huur voor afgestudeerden. Voorwaarde is dat de extra huuropbrengst hiervan geïnvesteerd wordt in nieuwe studentenhuisvesting. Een andere oplossing voor een deel van het tekort zou kunnen zijn dat corporaties de tijdelijke verhuur van sloop- en renovatiewoningen ter bemiddeling aanbieden bij de niet-commerciële studentenkamerbureaus. Amsterdam Anders/De Groenen wil ook dat serieus werk wordt gemaakt van het tegengaan van heersende misstanden als: woekerhuren, illegaal woningaanbod, discriminerende voorwaarden, persoonlijke uitbuiting van onderhuurders, kortdurende verhuur en aanbod van kwalitatief slechte woonruimte. De slaagkansen van jongeren op de primaire woningmarkt moet regelmatig worden gemeten, waarbij de (relatieve) kansen van allochtone jongeren scherp in de gaten moeten worden gehouden.

Voor een menselijke maat
Door een te grote spreiding van verschillende activiteiten in ons land en de waanzin om alle economische activiteiten naar de randstad en vooral Schiphol en de Zuidas te zuigen loopt de stad vol en over. De milieubelasting van de randstad is iets dat Amsterdam maar gedeeltelijk in de hand heeft. Aan de ene kant heeft Amsterdam ruim 100.000 bewoners minder dan op haar piek begin jaren zestig, aan de andere kant neemt het aantal toeristen en dagjesmensen flink toe. Ook het Woon/Werk verkeer tussen Amsterdam en andere delen van het land is een bron van milieuvervuiling en overlast. Met de regelmaat van de klok zijn daarbij dan nog manifestaties met vele honderdduizenden bezoekers. Ondertussen moet Amsterdam wel een stad blijven waar prettig in te wonen valt. Woningbeleid, industriebeleid, horecabeleid en ruimtelijke ordening gaan daarbij hand in hand. Daarbij staat voorop dat beschikbare grond intensief gebruikt wordt. Amsterdam Anders/De Groenen is dan ook voorstander van de overbouwing van de A10. Hier moet dan wel worden gebouwd voor de mensen die in de stad wonen en werken, daarom is Amsterdam Anders/De Groenen uiteindelijk geen voorstander van de Zuidas. Zie hierover verder hoofdstuk 7: Kleinschalige economie. Bij het aantrekken van bedrijvigheid naar de stad kan daarom het best worden gekeken naar het potentieel van de werklozen in Amsterdam, en niet naar het aantrekken van bijvoorbeeld hoogwaardige kenniswerkers die vervolgens komen forensen vanuit VINEX-wijken. Amsterdam Anders/De Groenen pleit voor een compacte stad waar wonen, werken en recreëren samen gaan. De steeds oplopende afstanden tussen woonplaats en werkplaats en de daaruit voortvloeiende verspilling aan tijd en energie moet worden tegengegaan door een goede regionale clustering.